Związek pracodawców „Transport i Logistyka Polska” ( TLP ), wspólnie z przedstawicielami MAN Truck & Bus Polska, IVECO Poland, LONTEX (SUPERPANTHER), Ford Trucks Polska, Renault Trucks Polska, Volvo Trucks Poland oraz Daimler Truck Polska, wystosował pilny apel do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o natychmiastowe przyspieszenie obsługi wniosków w programie wsparcia dla elektycznych pojazdów kategorii N2 i N3.
Nowoczesna flota musi opierać się na różnych technologiach, które pozwalają przewoźnikom elastycznie zaspokajać rosnące i coraz bardziej zróżnicowane potrzeby ich klientów. Część tych potrzeb dotyczy zrównoważonego rozwoju, a w szczególności znaczącego zmniejszenia śladu węglowego w łańcuchach dostaw. Włączanie do flot ciężkich pojazdów elektrycznych i budowanie zróżnicowanego zaplecza technologicznego jest dla przewoźników drogą do sprostania tym wymaganiom.
– Należy przy tym, pamiętać o szerszym kontekście rynkowym – podkreśla Maciej Wroński Prezes TLP – Zagraniczni konkurenci od lat korzystają ze skutecznego wsparcia swoich rządów w transformacji klimatycznej. Takiego wsparcia pozbawieni są natomiast ci polscy przewoźnicy, którzy zdecydowali się odważnie postawić na pojazdy zeroemisyjne, przez co z każdym miesiącem zwłoki tracą swoją rynkową konkurencyjność.
Rządowy program dopłat to jeden z kluczowych instrumentów służących rozwojowi rynku zeroemisyjnego transportu ciężkiego w Polsce. Niestety, mimo uruchomienia naboru 30 maja 2025 r., proces ten jest obecnie zablokowany. Przedsiębiorcy, którzy otrzymali pozytywną ocenę swoich wniosków, od wielu miesięcy tkwią w stanie niepewności, czekając na zawarcie ostatecznych umów.
Jak podkreślają przedstawiciele TLP, taka sytuacja rodzi szereg bardzo poważnych konsekwencji dla przewoźników, producentów i klientów:
- Uniemożliwia terminowe wdrożenie pojazdów do obsługi zakontraktowanych operacji logistycznych.
- Generuje ryzyko niewywiązania się z kontraktów, utraty klientów oraz naliczenia kar umownych.
- Grozi utratą zarezerwowanych terminów produkcyjnych, wzrostem cen pojazdów oraz zmianą warunków leasingowych.
- Może skutkować rezygnacją wielu firm z projektów zeroemisyjnych oraz całkowitą utratą zaufania do instrumentów wsparcia publicznego.
W apelu TLP, sygnatariusze domagają się niezwłocznego zakończenia procesu kontraktacji oraz dostarczenia każdemu wnioskodawcy konkretnego i realnego harmonogramu dalszego procedowania. Branża oczekuje również pilnego spotkania roboczego z NFOŚiGW w celu wypracowania planu naprawczego.
Po półtora roku od uruchomienia programu podpisano dopiero jedną umowę na dofinansowanie zakupu elektycznego pojazdu cieżarowego. Miało to miejsce 25.09.2026 r. podczas Kongresu Nowej Mobliności. Pierwszą taką umowę z NFOŚiGW podpisała firma Trans Południe.
Treść apelu TLP:
Apel o pilne zakończenie procesu kontraktacji wsparcia dla pojazdów
zeroemisyjnych kategorii N2 i N3 oraz przedstawienie wiążącego
harmonogramu obsługi wniosków
Szanowna Pani Prezesko,
Związek pracodawców „Transport i Logistyka Polska”, wspólnie z producentami pojazdów zaangażowanymi we wdrażanie zeroemisyjnego transportu ciężkiego w Polsce, zwraca się z pilnym apelem o niezwłoczne przyspieszenie obsługi wniosków już złożonych oraz nowych wniosków składanych na bieżąco w ramach programu priorytetowego „Wsparcie zakupu lub leasingu pojazdów zeroemisyjnych kategorii N2 i N3″, w szczególności wniosków, które uzyskały pozytywny wynik oceny lub w odniesieniu do których wnioskodawcom przekazano informację o zaakceptowaniu dofinansowania.
Jednocześnie prosimy o przekazanie każdemu z tych wnioskodawców konkretnego, kompletnego i realnego harmonogramu dalszego postępowania – obejmującego daty zakończenia negocjacji, podjęcia wymaganych uchwał, przygotowania projektu umowy, podpisania urnowy oraz, odpowiednio do modelu finansowania, przewidywany termin uruchomienia wypłaty środków po spełnieniu
warunków umownych. Rekomendujemy również wskazanie każdemu 2 wnioskodawców dedykowanego opiekuna, który będzie prowadził wniosek od początku do końca, i u którego można będzie uzyskać informacje o dalszych etapach i działaniach.
Skala i istota problemu
Nabór w programie został uruchomiony 30 maja 2025 r. Według informacji przekazywanych TLP przez przedsiębiorców i uczestników rynku złożono kilkadziesiąt wniosków, przy czym dostępna alokacja nie została wyczerpana. Część wnioskodawców otrzymała już informację o pozytywnym zakończeniu oceny formalnej lub akceptacji wniosku. Mimo upływu wielu miesięcy nie doszło jednak do zawarcia
umów o dofinansowanie, a przedsiębiorcy nie otrzymali również informacji pozwalających wiarygodnie określić datę zakończenia procesu.
Pozytwuna ocena wniosku albo informacja o przyznaniu dofinansowania nie usuwa tej niepewności.
Zgodnie z 12 ust. 3 regulaminu zobowiązanie NFOŚiGW powstaje dopiero w dniu zawarcia urnowy. Do tego momentu wnioskodawca nie dysponuje tytułem, na którym może bezpiecznie oprzeć zamówienie pojazdu, umowę leasingu, finansowanie zewnętrzne, harmonogram wdrożenia ani zobowiązania podjęte wobec klienta zlecającego przewozy.
Problem nie sprowadza się zatem do niedogodności administracyjnej. Jest to stan długotrwałej niepewności kontraktowej i finansowej, który przenosi na wnioskodawców pełne ryzyko opóźnienia procesu pozostającego poza ich kontrolą, a zarazem uniemożliwia im racjonalne zarządzanie terminami, płynnością i odpowiedzialnością wobec kontrahentów.
Skutki dla przewoźników i ich klientów
Zakup lub leasing zeroemisyjnego pojazdu ciężkiego jest przedsięwzięciem kapitałochłonnym, którego ekonomika zależy od wysokiego i przewidywalnego wykorzystania pojazdu, dostępu do infrastruktury ładowania oraz Właściwie wycenionych zleceń. W praktyce decyzja inwestycyjna jest zwykle powiązana z dedykowanym kontraktem przewozowym, określającym wolumen, relacje transportowe,
termin uruchomienia, poziom usług i zasady odpowiedzialności przy jednoczesnym wkalkulowaniu możliwej do otrzymania subwencji w ramach programu wsparcia 2 NFOŚIGW, Bez takiego kontraktu oraz bez przesądzonego wsparcia inwestycja może nie osiągać ekonomicznej rentowności.
Przedłużający się brak umowy 0 dofinansowanie uniemożliwia terminowe zamówienie i wdrożenie pojazdów do obsługi już akontraktowanych lub przygotowywanych operacji zeroemisyjnych. powstaje w konsekwencji realne ryzyko:
- niewykonania albo nienależytego wykonania kontraktów przewozowrych,
- niedotrzymania daty rozpoczęcia świadczenia usîug;
- utraty kontraktów i klientów, naliczenia kar umownych lub powstania odszkodowawczych;
- utraty zarezerwowanych terminów produkcyjnych, wzrostu ceny pojazdu lub zmiany warunków finansowania i leasingu;
- poniesienia kosztów infrastruktury, przygotowania operacyjnego i organizacji przewozów bez pewności uruchomienia przedsięwzięcia;
- rezygnacji przedsiębiorców z projektów zeroemisyjnych oraz osłabienia zaufania rynku do publicznych instrumentów wsparcia.
Rozwiązaniem pomostowym może być czasowy najem pojazdu zeroemisyjnego. Nie jest to jednak alternatywa, którą można skalkulować bez znajomości choćby przybliżonej daty podpisania umowy i uruchomienia inwestycji docelowej. Stawka najmu zależy między innymi Od długości okresu, deklarowanego przebiegu, konfiguracji pojazdu, zasad zwrotu oraz dostępności konkretnego modelu. Brak określonego horyzontu czasowego prowadzi albo do nieakceptowalnej ceny, albo do podjecia przez przewoźnika otwartego ryzyka kosztowego, którego nie może uwzględnić w cenie usługi.
Skutki dla producentów pojazdów i dla realizacji celu programu
Opóźnienie dotyka również producentów pojazdów, importerów, dealerów, firmy zabudowujące podwozia, podmioty leasingowe oraz dostawców infrastruktury, Brak wiarygodnego harmonogramu uniemożliwia utrzymanie rezerwacji produkcyjnych, planowanie dostaw i zabezpieczenie warunków handlowych. W rezultacie anulowane lub przesuwane są zamówienia, a ograniczona podaż pojazdów demonstracyjnych i najmu krótkoterminowego nie jest w stanie zastąpić docelowego rynku nowych pojazdów. Dalsza zwłoka kategorycznie uniemożliwia możliwość osiągnięcia efektu ekologicznego programu. Środki pozostające w alokacji nie przekładają się na faktyczne zmniejszenie emisji, dopóki nie zostaną zawarte umowy, pojazdy nie zostaną dostarczone, a przewozy nie rozpoczną się w warunkach
rzeczpJistej eksploatacji. Sprawność kontraktacji jest zatem integralnym warunkiem skuteczności programu, a nie jedynie kwestią organizacji pracy Funduszu.
Rozbieżność pomiędzy harmonogramem regulaminowym a praktyką
Regulamin naboru określa terminy dla kolejnych etapów pozostających po stronie NFOŚiGW. Przewiduje między innymi do 20 dni roboczych na negocjacje warunków umowy po zakończeniu pozytywnej oceny jakościowej, do 13 albo 43 dni roboczych na podjęcie uchwały 0 dofinansowaniu – zależnie od wartości wsparcia i konieczności zatwierdzenia przez Rade Nadzorczą – oraz do 16 albo 46 dni roboczych na przygotowanie i podpisanie urnowy. Według informacji od przedsiębiorców rzeczywisty czas obsługi części pozytywnie ocenionych wniosków istotnie wykracza poza horyzont wynikający z tych postanowień, przy jednoczesnym braku informacji o przyczynie i dacie zakończenia oczekiwania. Jeżeli w konkretnych sprawach zachodzą okoliczności wpływające na bieg terminów, wnioskodawcy powinni otrzymać
jasne wskazanie tych okoliczności, aktualnego etapu oraz daty wwkonania pozostałych czynności. Ogólna informacja o trwającym procedowaniu nie zapewnia przewidywalności niezbędnej do prowadzenia działalności gospodarczej.
Postulowane działania
Wnosimy o podjęcie następujących działań w trybie pilnym:
- zakończenie bez zbędnej zwłoki procesu kontraktacji wniosków, które przeszły ocenę pozytywnie i spełniają warunki zawarcia umowy,
- przekazanie każdemu wnioskodawcy, w terminie 7 dni roboczych od otrzymania niniejszego wystąpienia, indywidualnej informacji obejmującej: aktualny etap postępowania, czynności już zakończone, ewentualne braki lub warunki pozostające do spełnienia, jednostkę odpowiedzialną oraz konkretne daty wykonania wszystkich pozostałych etapów;
- wskazanie daty przekazania projektu umowy i daty jej podpisania dla każdego wniosku w odniesieniu do którego podjęto uchwałę o dofinansowaniu albo zakończono negocjacji warunków wsparcia;
- opublikowanie aktualnego harmonogramu operacyjnego obsługi naboru, zawierającego standardowe maksymalne terminy oraz zasady postępowania w razie wystąpienia okoliczności powodujących opóźnienie;
- wyznaczenie koordynatora programu oraz uruchomienie stałego kanału komunikacji dla wnioskodawców, umożliwiającego uzyskanie informacji odnoszącej się do konkretnej sprawy, a nie wyłącznie informacji ogólnej; zorganizowanie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, spotkania roboczego NFOŚiGW z przedstawicielami TLP, wnioskodawców i producentów pojazdów w celu przedstawienia planu usunięcia zaległości i zabezpieczenia terminowej obsługi kolejnych wniosków.
- Przypisanie każdemu wnioskodawcy oficjalnego opiekuna, który będzie bezpośrednio prowadził cały proces od momentu złożenia wniosku, do momentu zawarcia umowy.
W odniesieniu do już pozytywnie ocenionych wniosków oczekujemy harmonogramów wskazujących konkretne daty, a nie jedynie orientacyjne przedziały lub zastrzezenie, że sprawa jest w toku. Jeżeli dotrzymanie terminu wskazanego w regulaminie nie jest możliwe, informacja powinna być przekazywana do wnioskodawcy z odpowiednim wyprzedzeniem oraz obejmować przyczynę, nową datę graniczną oraz osobę lub komórkę odpowiedzialną za zakończenie danego etapu.
Gotowość branży do współpracy
TLP i producenci pojazdów deklarują gotowość do niezwłocznego udziału w spotkaniu roboczym oraz do przekazania zanonimizowanego zestawienia spraw, w których opóźnienie zagraża realizacji kontraktów przewozowych. Celem branży nie jest kwestionowanie wymogów oceny ani standardów zabezpieczenia środków publicznych. Lecz doprowadzenie do sytuacji, w której proces jest terminowy, transparentny i przewidywalny, a jego uczestnicy mogą podejmować decyzje inwestycyjne na podstawie rzetelnej informacji.
Program wsparcia pojazdów kategorii N2 i Ng jest kluczowym instrumentem uruchomienia rynku zeroemisyjnego transportu ciężkiego w Polsce. Jego powodzenie będzie oceniane nie przez wysokość niewykorzystanej alokacji, lecz przez liczbę pojazdów faktycznie wprowadzonych do eksploatacji i przewozów zrealizowanych bez emisji. Dlatego zwracamy się do Pani Prezes o osobisty nadzór nad
usunięciem powstałych opóźnień oraz o przekazanie odpowiedzi zawierającej konkretny plan i terminy działań.
Pod apelem podpisał się prezes zarzadu TLP oraz przedsawiciele impertrów pojazdów ciężarowych.
