Nowa fabryka przemysłu obronnego to miejsca pracy i zamówienia, których znaczenie może wykraczać daleko poza sam zakład. na rozwoju produkcji mogą skorzystać dostawcy komponentów, firmy transportowe, serwisowe i logistyczne. Część z nich będzie potrzebowała większych zakładów lub dodatkowych magazynów. Joanna Sinkiewicz uważa, że obserwując inwestycje w obronność, warto przyglądać się również ich otoczeniu. To tam może pojawić się kolejny impuls dla lokalnych gospodarek i rynku nieruchomości przemysłowych.
Uczestnicy rynku przyzwyczaili się do podejmowania decyzji w warunkach geopolitycznej niepewności. Firmy planują działalność i szukają możliwości rozwoju. Jednym z sektorów, które mogą zwiększać aktywność inwestycyjną, jest przemysł obronny. On też odpowiada na potrzebę rozbudowy zdolności produkcyjnych w Polsce i Europie.
Fabryka daje impuls także innym przedsiębiorstwom
Przykładem jest Gorzów Wielkopolski, gdzie rozpoczęły się prace przygotowawcze do budowy fabryki rakiet Hanwha WB Advanced System. Według zapowiedzi w pierwszym etapie inwestycja ma zapewnić 250 miejsc pracy w zakładzie oraz kolejne 400 u kooperantów. Te plany pokazują, jak duże znaczenie dla regionu może mieć działalność firm współpracujących z głównym producentem.
Duży zakład potrzebuje dostaw, obsługi technicznej i sprawnego przepływu materiałów. Dla istniejących przedsiębiorstw może to oznaczać możliwość pozyskania nowych klientów. Z czasem także zwiększenia zatrudnienia i rozbudowy działalności. Inne firmy mogą zdecydować się na uruchomienie oddziału w pobliżu odbiorcy, jeśli uzasadnią to skala i trwałość zamówień.
Nie wszystkie te potrzeby zostaną jednak zaspokojone lokalnie. Producenci mogą korzystać ze sprawdzonych dostawców z innych regionów lub krajów, a wejście do współpracy wymaga spełnienia określonych warunków. Warto więc patrzeć na nową fabrykę jako na szansę, której wykorzystanie zależy również od kompetencji i przygotowania regionalnych przedsiębiorstw.
Jak rozwój może przełożyć się na popyt na powierzchnie?
Potrzeby głównych producentów i ich kooperantów mogą się istotnie różnić. Wyspecjalizowana produkcja wymaga obiektów dostosowanych do technologii, organizacji pracy i wymogów bezpieczeństwa. Takie zakłady mogą powstawać na własnych gruntach, ale możliwa jest również współpraca z deweloperem i realizacja budynku na zamówienie, w formule BTS.
Dostawca komponentów czy operator logistyczny może potrzebować zupełnie innej powierzchni. Części firm wystarczy hala w istniejącym parku przemysłowym, inne będą szukały obiektu zaprojektowanego pod konkretny proces produkcyjny lub magazynowy.
Wpływ inwestycji obronnych na rynek nieruchomości może więc ujawniać się stopniowo. Najpierw powstaje główny zakład, następnie wraz ze wzrostem produkcji i rozwojem współpracy z dostawcami mogą pojawiać się kolejne potrzeby lokalowe. Z perspektywy właściciela nieruchomości ważne jest zrozumienie, które firmy rzeczywiście planują rozwój, jakich warunków potrzebują i w jakim terminie chcą rozpocząć działalność.
Nowe miejsca pracy, większa konkurencja o kadry
Nowe zakłady i zamówienia dla kooperantów mogą zwiększać zatrudnienie oraz tworzyć warunki do zdobywania specjalistycznych kompetencji. Dla regionów to szansa na zatrzymanie pracowników i przyciągnięcie kolejnych inwestycji. Dodatkowo dla działających już przedsiębiorstw oznacza to także silniejszą konkurencję o osoby z doświadczeniem technicznym, produkcyjnym i logistycznym.
Dlatego dostępność pracowników będzie miała duże znaczenie przy wyborze lokalizacji. Nawet atrakcyjnie położony teren może okazać się niewystarczający, jeśli firma nie będzie w stanie zbudować zespołu. Podobnie jest z dostępem do energii, infrastrukturą transportową i terminem uruchomienia zakładu – te warunki trzeba rozpatrywać łącznie.
Rozwój przemysłu obronnego może wzmocnić pozycję części miast na inwestycyjnej mapie Polski. Najwięcej zależy od tego, czy za główną inwestycją pójdzie rozwój współpracujących z nią przedsiębiorstw. Regiony, które zapewnią im pracowników, infrastrukturę i przestrzeń do działalności, będą miały większą szansę zatrzymać u siebie korzyści wynikające z nowych zamówień.
