Rozszerzenie systemu SENT od 17 marca 2026 roku w sposób bezpośredni dotyka branży odzieżowej i obuwniczej. Przy czym obowiązki wynikające z ustawy o systemie monitorowania przewozu towarów nie ograniczają się do przewoźników. W wielu przypadkach obciążają właśnie podmiot wysyłający albo odbierający towar.
Nowe przepisy nie tylko dla przewoźników. Producenci i dystrybutorzy odzieży oraz obuwia stają się kluczowym uczestnikiem systemu SENT. W praktyce oznacza to, że producent obuwia lub odzieży, który dotychczas koncentrował się wyłącznie na organizacji sprzedaży i logistyki, musi obecnie uwzględnić dodatkowy element w postaci obowiązków raportowych w systemie SENT. Niedochowanie ich może skutkować bardzo dotkliwymi sankcjami.
Zgodnie z ustawą SENT, a w szczególności art. 5 ust. 1, w przypadku przewozu rozpoczynającego się na terytorium Polski to podmiot wysyłający jest obowiązany dokonać zgłoszenia przewozu przed jego rozpoczęciem, uzyskać numer referencyjny i przekazać go przewoźnikowi. Wprost oznacza to, że obowiązek ten w wielu przypadkach spoczywa właśnie na producencie lub dystrybutorze .
Jednocześnie analiza przepisów wykonawczych oraz praktyki ich stosowania prowadzi do wniosku, że w branży odzieżowej nie każdy transport będzie podlegał obowiązkowi zgłoszenia. To jednak nie oznacza dowolności, lecz konieczność bardzo precyzyjnej oceny konkretnej sytuacji.
Z perspektywy producenta kluczowe są trzy podstawowe scenariusze
- Pierwszy dotyczy sprzedaży towarów pochodzących spoza Unii Europejskiej, na przykład importowanych z Chin lub Wietnamu, które następnie są odsprzedawane do innego państwa członkowskiego. W takim przypadku obowiązek zgłoszenia do SENT powstaje bez względu na inne okoliczności. To oznacza, że producent lub dystrybutor nie może skorzystać z wyłączeń przewidzianych dla innych sytuacji.
- Drugi scenariusz obejmuje sprzedaż towarów pochodzących z Unii Europejskiej albo sprzedaż krajową. Co do zasady możliwe jest tutaj skorzystanie z wyłączenia obowiązku zgłoszenia, jednak pod warunkiem, że przesyłce towarzyszy faktura VAT. Przy czym pojęcie „towarzyszenia” należy rozumieć szeroko jako powiązanie dokumentu z konkretną przesyłką, a niekoniecznie jego fizyczne dołączenie.
- Trzeci przypadek dotyczy importu, czyli sytuacji, w której producent lub dystrybutor występuje jako podmiot odbierający. W tym zakresie przepisy są znacznie bardziej restrykcyjne. Co do zasady nie przewidziano wyłączeń z obowiązku zgłoszenia, co oznacza, że każda przesyłka przekraczająca określone progi podlega obowiązkowi SENT .
Szczególnie istotne znaczenie w branży obuwniczej ma próg ilościowy. Został on określony w sposób specyficzny, ponieważ odnosi się do liczby sztuk, a nie par. W praktyce przyjmuje się, że obowiązek zgłoszenia powstaje w przypadku przesyłek przekraczających 20 sztuk. Odpowiada to 10 parom obuwia, przy czym interpretacja ta wynika z funkcjonalnego podejścia do przepisów oraz celu regulacji, jakim jest ograniczenie możliwości obchodzenia systemu .
Najważniejsze z punktu widzenia producenta i dystrybutora jest jednak to, że:
- obowiązek SENT powstaje nie tylko przy dużych transportach, ale również przy standardowych dostawach handlowych
- nie ma możliwości obejścia systemu poprzez podział towaru na mniejsze jednostki w ramach jednego transportu
- odpowiedzialność za zgłoszenie nie zawsze spoczywa na przewoźniku, lecz bardzo często na sprzedawcy
- import towarów praktycznie zawsze wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia
W praktyce bardzo częstym błędem jest założenie, że skoro transport organizuje przewoźnik lub spedytor, to on odpowiada za obowiązki SENT. Tymczasem przepisy jednoznacznie wskazują, że obowiązki te są przypisane do roli w transakcji, a nie do tego, kto fizycznie realizuje transport.
Osobnym zagadnieniem, które ma szczególne znaczenie dla branży odzieżowej, są zwroty towarów. Co do zasady zwroty nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT. Jednak tylko pod warunkiem, że mamy do czynienia z rzeczywistym zwrotem tego samego towaru, udokumentowanym odpowiednią korektą faktury. Natomiast w sytuacji, gdy zwracany towar jest zużyty lub różni się od pierwotnie sprzedanego, może zostać uznany za nową dostawę. To w konsekwencji może generować obowiązki SENT .
Nie można również pominąć wyłączenia dotyczącego przesyłek pocztowych, które w określonych warunkach nie podlegają zgłoszeniu do SENT. To w praktyce może mieć znaczenie dla sprzedaży e-commerce, jednak wymaga spełnienia warunków dotyczących wymiarów i sposobu realizacji usługi przez operatora pocztowego .
Z perspektywy producentów i dystrybutorów największym wyzwaniem nie jest jednak sama treść przepisów, lecz ich prawidłowe wdrożenie w organizacji. Zwłaszcza w sytuacji, gdy działalność obejmuje zarówno import, sprzedaż krajową, jak i eksport, a łańcuch dostaw obejmuje wielu uczestników.
W praktyce oznacza to konieczność uporządkowania procesów sprzedażowych i logistycznych, w szczególności w zakresie:
- klasyfikacji towarów według CN
- przypisania odpowiedzialności za obowiązki SENT
- zapewnienia, że każdej przesyłce towarzyszy właściwa dokumentacja
- kontroli progów ilościowych
- weryfikacji modeli zwrotów
SENT 2026 w branży odzieżowej i obuwniczej nie jest więc jedynie zmianą techniczną, lecz realnie wpływa na sposób prowadzenia działalności gospodarczej. Wprowadza nowe ryzyka, ale jednocześnie wymusza większą transparentność i uporządkowanie procesów.
Z praktyki doradczej wynika, że największe ryzyka pojawiają się tam, gdzie przepisy są interpretowane w oderwaniu od realiów operacyjnych, dlatego kluczowe znaczenie ma wcześniejsze uporządkowanie modelu działania przedsiębiorstwa oraz właściwe przypisanie obowiązków w łańcuchu dostaw.
W tym kontekście wsparcie prawne może mieć wymiar nie tylko reaktywny, ale przede wszystkim prewencyjny, pozwalający ograniczyć ryzyko błędów i sankcji. Jako kancelaria wspieramy producentów, importerów oraz dystrybutorów odzieży i obuwia, oferując konsultacje, opinie prawne oraz szkolenia, które pozwalają przełożyć przepisy SENT na konkretne, bezpieczne rozwiązania operacyjne.
