Przewidywalne cykle wymiany pojazdów odchodzą do przeszłości. Strategie flot ciężarowych do 2030 roku planowane są dziś w warunkach dużej niepewności. Na decyzje inwestycyjne firm transportowych wpływają regulacje prawne, rozwój technologii, dostępność infrastruktury oraz niestabilne otoczenie gospodarcze. Jednocześnie kluczowe kwestie, takie jak ceny energii czy realne możliwości nowych napędów, pozostają niewystarczająco określone.
Komentarz Arjena Kraaija, prezesa TIP Group
Elektryczne ciężarówki uznaje się za jedną z najważniejszych technologii dekarbonizacji transportu drogowego. Ich opłacalność zależy jednak od wielu czynników. Na całkowity koszt użytkowania wpływają czas ładowania, przepustowość sieci energetycznej, charakterystyka tras oraz stopień wykorzystania pojazdów. Istotna jest również dostępność programów wsparcia.
– W sytuacji, gdy tak wiele czynników ulega jednoczesnym zmianom, wyzwaniem nie jest już wyłącznie wybór odpowiedniego pojazdu. Kluczowe staje się zapewnienie strategii flotowej odpowiedniej elastyczności, która pozwoli skutecznie dostosowywać się do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych – wyjaśnia Arjen Kraaij, prezes TIP Group.
Diesel zostaje we flotach na lata
Mimo rosnących inwestycji w alternatywne napędy ciężarówki z silnikiem Diesla pozostaną istotnym elementem europejskiego transportu drogowego. Powodem jest długi cykl eksploatacji pojazdów użytkowych. Ciężarówki nabywane dziś często jeżdżą siedem, dziesięć lub więcej lat.
Dlatego firmy ponownie weryfikują strategie odnowy taboru. Obok terminu wymiany pojazdów rośnie znaczenie pytania o zastosowania, w których elektryczne ciężarówki są już ekonomicznie uzasadnione.
Branża nie osiągnęła konsensusu co do dominującej technologii. Pojazdy akumulatorowe odnotowały w ostatnich latach znaczący postęp. Natomiast potrzeby dystrybucji miejskiej, transportu regionalnego i przewozów dalekobieżnych istotnie się od siebie różnią.
– Zamiast poszukiwać jednego zwycięzcy, przedsiębiorstwa powinny przeanalizować, w których zastosowaniach dana technologia zapewnia najbardziej przekonujące korzyści operacyjne i ekonomiczne – mówi Arjen Kraaij.
Coraz większą rolę odgrywają doświadczenia z codziennej eksploatacji. Firmy korzystające z elektrycznych ciężarówek zdobywają wiedzę o procesach ładowania, planowaniu tras i wykorzystaniu pojazdów. Podobnie te obserwacje coraz częściej kształtują kolejne decyzje inwestycyjne. Jednocześnie osiągnięcie wydajności porównywalnej z dieslem wymaga dodatkowych działań organizacyjnych i nakładów finansowych.
Ekosystem floty, nie tylko pojazd
W przeszłości decyzje inwestycyjne opierały się głównie na kosztach zakupu i eksploatacji. Dziś w centrum uwagi znajduje się cały ekosystem floty. W przypadku napędów elektrycznych kluczowa jest infrastruktura ładowania, dostępność energii, zaplecze serwisowe oraz specyfika zastosowań operacyjnych.
Coraz istotniejsze staje się również pytanie o wkład inwestycji flotowych w długoterminowe cele biznesowe. Firmy coraz częściej wybierają zróżnicowane floty. W efekcie równolegle obsługują różne technologie napędowe.
To podnosi wymagania związane z zarządzaniem taborem. Dostępność pojazdów pozostaje kluczowym wskaźnikiem efektywności, niezależnie od rodzaju napędu. Klienci oczekują bowiem niezawodnych łańcuchów dostaw. Operatorzy muszą zatem zapewnić zarówno serwis, jak i wsparcie techniczne. Wyzwaniem pozostaje integracja nowych technologii z istniejącymi procesami bez utraty niezawodności operacyjnej.
Finansowanie jako narzędzie elastyczności
Własność pojazdów sprzyja stabilnym profilom eksploatacji i długoterminowemu planowaniu. Przedsiębiorstwa biorą jednak na siebie pełne ryzyko finansowania, przestojów oraz wartości rezydualnej. W nowych technologiach prognozowanie przyszłej wartości odsprzedaży nadal stanowi wyzwanie.
Leasing i wynajem dają większą elastyczność oraz pozwalają ograniczyć część tych ryzyk. Dlatego wiele firm łączy własność pojazdów z leasingiem i wynajmem. Rosną też znaczenie rozwiązań umożliwiających szybką adaptację do zmieniających się warunków rynkowych.
Adaptacja zamiast jednego scenariusza
Strategie flot ciężarowych przyszłości będą w mniejszym stopniu zależeć od wyboru jednej technologii. Większe znaczenie będzie miała zdolność adaptacji. Firmy będą łączyć różne napędy, modele finansowania i wymagania operacyjne. Przy tym muszą zachować rentowność oraz jakość obsługi klienta.
– Najsilniejsze będą te przedsiębiorstwa, które świadomie lokują swój kapitał, wcześnie zdobywają doświadczenie w zakresie nowych technologii oraz zachowują wystarczającą elastyczność, by skutecznie reagować na zmiany potrzeb klientów, regulacji i postępu technologicznego – podsumowuje Arjen Kraaij.
W obliczu zmian technologicznych i regulacyjnych o długoterminowym sukcesie przesądzi zatem nie tyle wybór technologii, ile zdolność dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych.
