Europejska logistyka odchodzi od modelu „kup–użyj–wymień” na rzecz podejścia opartego na kompleksowym zarządzaniu cyklem życia floty. W obliczu rosnących kosztów operacyjnych oraz coraz bardziej restrykcyjnych regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju, zarządy firm zaczynają postrzegać naczepy nie jako jednorazowe aktywa, lecz elastyczny kapitał, którym można aktywnie zarządzać. Dlaczego renowacja naczep staje się dziś jednym z priorytetów strategicznych firm z branży TSL? O zmianach na rynku rozmawiamy z Arjenem Kraaijem, dyrektorem zarządzającym TIP Group.
Rosną koszty nowego sprzętu i wymagania ESG. Czy renowacja przestała być jedynie zadaniem operacyjnym, a stała się priorytetem strategicznym dla właścicieli flot?
Przez długi czas branża funkcjonowała według prostego schematu: „kup nowe, a potem wymień”. Było to najłatwiejsze podejście z perspektywy zarządzania bilansem. Jednak realia ostatnich lat: gwałtowny wzrost cen aktywów, nieprzewidywalne terminy dostaw oraz rosnące wymagania regulacyjne, obnażyły ograniczenia tego modelu.
Dziś, gdy rozmawiam z członkami zarządów, dyskusja koncentruje się na powiązaniu strategii zarządzania aktywami, alokacji kapitału i celów zrównoważonego rozwoju. Renowacja pozwala wydłużyć cykl życia aktywów nawet o cztery do ośmiu lat — przy ułamku kosztów zakupu nowego sprzętu. Dla CEO i CFO oznacza to zmianę perspektywy. Zamiast jedynie reagować na warunki rynkowe, mogą aktywnie optymalizować alokację kapitału, utrzymywać zdolności operacyjne przy znacznie niższych kosztach i jednocześnie uwalniać środki finansowe na inne cele. Flota przestaje być sztywnym centrum kosztów, a staje się elastycznym, strategicznym narzędziem, którym można świadomie zarządzać. W gruncie rzeczy chodzi o jedno — budowanie odporności biznesu.
W jaki sposób renowacja naczep pomaga liderom pogodzić cele środowiskowe z utrzymaniem zdrowych przychodów?
Zrównoważony rozwój przestaje być wyłącznie elementem raportów CSR i trafia do raportów rocznych. Wpływa bezpośrednio na wycenę oraz wiarygodność firm — a to zmienia reguły gry. Wraz z regulacjami CSRD transparentność przestaje być wyborem, a staje się standardem. Dysponujemy dziś danymi, które jasno pokazują, że renowacja naczep istotnie ogranicza ich ślad węglowy w porównaniu z produkcją nowych jednostek . Przede wszystkim dziej się tak dzięki uniknięciu energochłonnych procesów związanych z wytwarzaniem stali i aluminium.
Nasze ostatnie projekty, w tym programy renowacji naczep realizowane wspólnie z DSV i P&O Ferrymasters, wyraźnie pokazują, że decyzje oparte na danych są kluczowe, aby skutecznie łączyć cele środowiskowe z utrzymaniem rentowności. Gdy zespoły zakupowe otrzymują konkretne wskaźniki — takie jak liczba ton zaoszczędzonego CO₂ czy wpływ na całkowity koszt posiadania (TCO) — renowacja przestaje być postrzegana jako „zielony eksperyment”. Staje się racjonalnym i oczywistym wyborem. Zarówno z perspektywy finansowej, jak i odpowiedzialności środowiskowej. Dane stanowią tu pomost. Pozwala on sprostać rosnącym oczekiwaniom rynku, bez utraty przewagi konkurencyjnej.
Zarządzanie flotą w modelu gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga współpracy wielu podmiotów. W miarę jak TIP rozwija swoje „Excellence Centers”, jak zmienia się podejście do pracowników i partnerów, w celu uczynianie renowacji naczep standardem branżowym?
Gospodarki o obiegu zamkniętym nie da się zbudować w pojedynkę. Aby stała się standardem w skali całej Europy, potrzebny jest spójny ekosystem. Taki, w którym dostawcy i usługodawcy działają w oparciu o wspólny cel, jakim jest wydłużanie cyklu życia aktywów. Dlatego inwestujemy w nasze własne Excellence Centers. Jednocześnie też rozwijamy tę sieć poprzez strategiczne inicjatywy, takie jak przejęcie Trailer Auto Group w Wielkiej Brytanii w 2024 roku. Kluczowe są tu kontrolowane środowiska operacyjne. Tam proces renowacji na najwyższym poziomie jakości stanowi podstawę działania, a nie tylko uzupełnienie oferty.
Patrząc w kierunku 2030 roku – jak liderzy flot mogą odejść od transakcyjnego podejścia „kup i zutylizuj” na rzecz modelu opartego na partnerstwie i zarządzaniu pełnym cyklem życia?
Do 2030 roku podejście typu „kup i zutylizuj” stanie się raczej wyjątkiem niż normą. Rosnąca presja ze strony regulatorów, rynku oraz wyzwań środowiskowych sprawi, że model cyrkularny będzie jedyną realną drogą do skalowania działalności i utrzymania konkurencyjności. Najwięcej zyskają ci liderzy, którzy zmienią sposób myślenia. Zamiast postrzegać flotę jako obciążenie kosztowe, zaczną traktować ją jako strategiczne aktywo wspierające rozwój biznesu. To właśnie takie podejście otwiera drogę do budowania długofalowej przewagi i większej odporności organizacji.
Moja rada dla liderów flot jest prosta: traktujcie „drugie życie” naczep jako świadomie zaplanowany etap, a nie rozwiązanie awaryjne. Kluczowe jest rozpoczęcie od standaryzacji podejścia — zadbajcie o to, aby Wasze aktywa były utrzymywane w stanie, który umożliwia ich efektywne przygotowanie do renowacji.
W TIP konsekwentnie pracujemy nad eliminacją barier, aby skalować to podejście w sposób spójny ponad granicami. Naszym celem jest sytuacja, w której klient może zarządzać swoimi aktywami równie łatwo i efektywnie w Madrycie, jak i w Oslo. Podejście oparte na zarządzaniu pełnym cyklem życia to nie tylko sposób na obniżenie kosztów. To przede wszystkim fundament budowania bardziej odpornego biznesu — takiego, który potrafi elastycznie dostosowywać się do zmieniających się realiów i wyzwań naszej branży.
