Na podwyżki cen składa się wiele czynników, ale jednym z najważniejszych są koszty paliwa. Znaczące wahania na rynku surowców zawsze szybko przekładały się na portfele konsumentów i firm. Obecnie ten element nabiera jeszcze większego znaczenia.
Zerknijmy na wnioski płynące z badania BIG InfoMonitor „Wzrost cen paliw a budżety domowe Polaków”. Wynika z nich, że aż 82% konsumentów spodziewa się, że wyższe koszty paliwa przełożą się na droższe towary i usługi. Co istotne, te oczekiwania znajdują odzwierciedlenie w deklaracjach przedsiębiorców. Badanie Skaner MŚP z kolei pokazuje, że coraz więcej przedsiębiorstw planuje podwyżki cen, wskazując na utrzymującą się presję kosztową i ograniczone możliwości dalszego finansowania wzrostu kosztów z własnych marż. Wydatki na stacjach benzynowych to dla wielu Polaków papierek lakmusowy ogólnej sytuacji gospodarczej. W przeciwieństwie do wielu innych opłat, kierowcy dostrzegają je niemal każdego dnia. Dlatego wszelkie globalne zdarzenia i kryzysy geopolityczne, które rzutują na wahania cen surowców, natychmiast wpływają na nastroje konsumenckie i wywołują dyskusję o stanie domowych budżetów. Świadomość wpływu kosztów logistyki na ostateczne ceny towarów sprawia, że konsumenci z wyprzedzeniem weryfikują swoje plany zakupowe.
Kierowcy tną koszty i zmieniają plany
Zbliżające się wyzwania finansowe skłaniają gospodarstwa domowe do bliższego przyjrzenia się swojemu budżetowi. Blisko jedna trzecia respondentów (31%), otwarcie przyznaje, że koszty eksploatacji aut mocno uderzają w ich finanse. W praktyce wymusza to weryfikację dotychczasowych nawyków. Rodziny reagują na nową sytuację w racjonalny sposób, poszukując oszczędności w tych obszarach, które można stosunkowo łatwo ograniczyć. Rezygnacja z części codziennych zakupów lub przesuwanie ich na późniejszy termin. To obecnie powszechny mechanizm radzenia sobie z rosnącymi kosztami życia.
Najbardziej widoczne zmiany w zachowaniach gospodarstw domowych dotyczą samej mobilności. Już teraz 36% właścicieli samochodów deklaruje, że zamierza zauważalnie rzadziej korzystać z własnego auta. W zamian Polacy planują częściej wybierać darmowe lub po prostu tańsze formy przemieszczania się. Do łask wracają spacery, komunikacja miejska oraz rowery. Rosnące obciążenia budżetów odbijają się również szerokim echem w sektorze turystycznym.
Korekty cenników coraz bliżej
Zmiana nawyków konsumenckich to zaledwie jedna strona medalu. Z drugiej stoją przedsiębiorcy, którzy od dłuższego czasu funkcjonują w realiach podwyższonych kosztów operacyjnych. To skutecznie uszczupliło ich poduszki finansowe i odporność na rynkowe wstrząsy.
Od wielu miesięcy firmy mierzą się z nieustanną presją ze strony rosnących rachunków za logistykę oraz wynagrodzenia pracownicze. Skutkuje to sytuacją, w której zdolność przedsiębiorstw do absorbowania kolejnych wstrząsów cenowych uległa niemal całkowitemu wyczerpaniu. Finansowanie działalności ze stratą dla własnych marż przestało być na dłuższą metę możliwe. Tę trudną sytuację jednoznacznie potwierdzają wyniki badania Skaner MŚP. Blisko trzy na dziesięć przedsiębiorstw (29%) planuje w najbliższym czasie podnieść ceny swoich produktów oraz usług. Jak obserwujemy, dla wielu przedsiębiorców jest to obecnie absolutna konieczność i nierzadko jedyny sposób na utrzymanie biznesu – komentuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Kwestia przetrwania
Konieczność podnoszenia cen to jednak niejedyny wniosek płynący z cytowanego badania. Równocześnie rośnie w nim odsetek podmiotów otwarcie obawiających się o własne przetrwanie. Dokładnie co czwarte przedsiębiorstwo (25%) przewiduje w najbliższym czasie wyraźne pogorszenie płynności finansowej oraz spadek zyskowności i rentowności. Obciążenia kosztowe wpływają dziś niekorzystnie na rozwój polskiego biznesu. Jeszcze bardziej niepokojący jest fakt, że 22% firm bierze pod uwagę ograniczenie skali swojej działalności. Ryzyko to dotyka w szczególności branżę transportową oraz budowlaną. Ta trudna sytuacja w biznesie nie stanowi jednak odosobnionego problemu. Gospodarka to system naczyń połączonych, co wyraźnie widać w postawach konsumentów.
