W państwach importujących ropę elektryfikacja transportu flotowego zastąpiła zużycie ropy o szacowanej wartości 20 mld USD. Mowa o okresie między marcem a sierpniem 2026 r. W 49 spośród 56 monitorowanych krajów udział aut całkowicie elektrycznych w sprzedaży nowych pojazdów osiągnął rekordowy poziom. Wynika tak z opublikowanego raportu ośrodka analitycznego Ember.
Elektryfikacja staje się narzędziem ograniczania skutków kryzysów paliwowych i przyciągania inwestycji przemysłowych. Dla Polski, sprowadzającej niemal całą zużywaną ropę, powinien to być jeden z priorytetów bezpieczeństwa. Tymczasem udział BEV w nowych rejestracjach osobowych wyniósł od stycznia do sierpnia tylko 5,1%, wobec 21,7% w UE.
„Polska sprowadza niemal całą zużywaną ropę, a jednocześnie znacznie wolniej od większości Europy ogranicza zapotrzebowanie na paliwa w transporcie. Odsuwanie dekarbonizacji wydłuża czas naszej zależności od państw kontrolujących surowce konwencjonalne. Raport Ember pokazuje, że kraje inwestujące wcześniej w elektromobilność mają dziś większą ochronę przed kryzysem. Elektryfikacja transportu powinna być dla Polski jednym z priorytetów bezpieczeństwa energetycznego, z realnym wsparciem rynku, dostępnym ładowaniem i energią wytwarzaną w kraju” – mówi Aleksander Rajch, Wiceprezes PSNM, Wiceprezydent E-Mobility Europe.
Elektryfikacja to oszczędność ponad miliona baryłek dziennie
Ukazał się raport „Electric energy security: how EVs are reducing oil import vulnerabilities”. Analizuje on znaczenie istniejących flot samochodów całkowicie elektrycznych (BEV) i hybryd plug-in (PHEV) w pierwszych 6 miesiącach kryzysu związanego z wojną USA i Izraela z Iranem oraz zakłóceniami dostaw przez cieśninę Ormuz. Według Ember w państwach importujących ropę floty te zastąpiły około 200 mln baryłek jej ekwiwalentu energetycznego. W przeliczeniu na okres marzec-sierpień oznacza to średnio ponad milion baryłek dziennie. Ember szacuje wartość tego efektu na 20 mld USD.
Największą wartość zastąpionej ropy odnotowano w Chinach – około 14 mld USD. Na państwa UE przypadło dalsze 3,1 mld USD. Największy efekt w Unii osiągnęły Niemcy i Francja: odpowiednio około 760 i 560 mln USD. W Wielkiej Brytanii wyniósł on około 790 mln USD, a łącznie w państwach ASEAN około 560 mln USD, przede wszystkim dzięki Tajlandii i Wietnamowi.
Rekordowy udział BEV na 49 rynkach
Elektromobilności nie ogranicza się do dwóch największych światowych rynków. Po wyłączeniu Chin i USA sprzedaż samochodów całkowicie elektrycznych wzrosła od stycznia do sierpnia o około 45% r/r. W 49 z 56 państw monitorowanych przez Ember udział BEV w sprzedaży od początku roku osiągnął rekord. To obraz transformacji obejmującej coraz więcej regionów świata, także tych, które wcześniej miały niewielki rynek aut elektrycznych.
Norwegia osiągnęła w pierwszych ośmiu miesiącach roku 98% udziału BEV w sprzedaży nowych samochodów. W Urugwaju było to 38%, co dało temu państwu pozycję lidera Ameryki Łacińskiej. W dwunastu monitorowanych krajach auta całkowicie elektryczne przekroczyły jedną trzecią sprzedaży. Wśród nich znalazły się nie tylko państwa europejskie, lecz także Nepal, Singapur, Wietnam i Chiny.
Jeszcze w 2024 r. BEV stanowiły zaledwie 2% sprzedaży nowych aut w Indiach. W 2026 r. ich udział przewyższał wynik USA (6 proc.) w każdym miesiącu od kwietnia. Nawet Japonia, która długo należała do rynków wolno przyjmujących napędy całkowicie elektryczne, podwoiła sprzedaż BEV.
Raport Ember wskazuje Indie, Chile, Australię i Nową Zelandię jako rynki, na których po marcu 2026 r. nastąpiło wyraźne przyspieszenie sprzedaży BEV. Z jednej strony jest to związane z rosnącą presją cen paliw na konsumentów, z drugiej istotny jest spadek kosztów technologii oraz wprowadzanie na rynki nowych modeli oraz znaczenie stabilnych polityk publicznych. Kryzys wzmacniał zatem proces, który na wielu rynkach rozpoczął się wcześniej.
Stąd bierze się wsparcie rynku
Raport łączy wzrost popytu z polityką przemysłową. Wskazuje Francję, gdzie leasing społeczny pomógł przekroczyć próg 30% udziału BEV, oraz Niemcy, które od początku roku uruchomiły nowe dopłaty. W Korei Południowej strategia K-Mobility Global Leadership, przyjęta pod koniec 2025 r., połączyła konkurencyjność producentów ze wsparciem krajowego rynku. Sprzedaż BEV podwoiła się, a ich udział zbliżył się do jednej czwartej nowych aut.
Równolegle państwa rozwijają własne zdolności produkcyjne. Tata i Mahindra odpowiadały łącznie za ponad 60% sprzedaży EV w Indiach w pierwszym półroczu 2026 r. W Wietnamie VinFast wyprodukował najpopularniejszy samochód kraju w 2025 r., a swoją działalność rozszerzał o zakłady w Indiach i Indonezji. W Brazylii rozwijany jest zakład BYD, którego zdolności produkcyjne mają wzrosnąć do 300 tys. samochodów rocznie. Meksyk zapowiedział z kolei krajową markę Olinia, z planowanym uruchomieniem produkcji małego samochodu elektrycznego w 2027 r.
Europa również zwiększa ofertę dostępnych cenowo modeli. Nowe modele Renault, Volkswagena i Škody to ważny element wzrostu europejskiego rynku; w lipcu należały one do najlepiej sprzedających się elektryków w Europie. Wniosek dla Polski dotyczy powiązania przemysłu z popytem: krajowy rynek, kompetencje dostawców i rozwój technologii powinny wzmacniać się równolegle.
10 rekomendacji i KOMPAS 2035 wskazują polskie działania
Elektryfikacja zmienia charakter zależności surowcowej. Korzyść strategiczna rośnie wraz z rozwojem krajowych źródeł energii niewymagających importowanego paliwa. Dlatego transformacja transportu musi być powiązana z inwestycjami w wytwarzanie, sieci, magazyny i inteligentne ładowanie.
Po KNM 2026 PSNM przedstawiło 10 rekomendacji dla rynku i gospodarki. Piąta wprost postuluje połączenie mobilności z bezpieczeństwem energetycznym. Jej realizację powinny wspierać przewidywalne finansowanie rynku BEV, leasing społeczny ograniczający wykluczenie transportowe, zachęty podatkowe i dostępne, tańsze ładowanie. Dla Polski szczególne znaczenie ma również elektryfikacja intensywnie eksploatowanych flot, transportu publicznego i sektora TSL, silnie narażonego na wahania cen oleju napędowego.
Jak mówi Aleksander Rajch, wrogie operacje informacyjne mogą wykorzystywać obawy wokół elektromobilności do osłabiania poparcia dla transformacji. Unijne analizy dokumentują takie mechanizmy w energetyce, również próby podważania dywersyfikacji dostaw w Polsce. Powinniśmy traktować to poważnie, rzetelnie wyjaśniać fakty i równocześnie usuwać realne problemy kierowców związane z ceną samochodów, kosztami ładowania i dostępnością infrastruktury.
Branżowa strategia „MotoryzacjaPL – KOMPAS 2035” łączy rozwój krajowego rynku z transformacją przemysłu. Obejmuje m.in. OZE i lokalne huby energetyczne dla zakładów, stabilizację kosztów energii, technologie bateryjne, kompetencje związane z recyklingiem, krajowy przemysł ładowania i cyberbezpieczeństwo. Projekt EMP powinien wzmacniać polskich dostawców i kompetencje technologiczne, a Polski Kod Mobilności przekładać je na wdrożenia. Przykłady z raportu pokazują, dlaczego produkcja, rynek i polityka energetyczna powinny tworzyć spójną agendę.
W ocenie PSNM postęp transformacji powinien być mierzony także ilością zastąpionego paliwa, odpornością flot na kryzysy oraz udziałem krajowej energii i technologii w ich obsłudze. Każdy kolejny rok zwłoki opóźnia budowanie tych korzyści i przedłuża ekspozycję gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i państwa na przyszłe wstrząsy paliwowe.
