System SENT 2026 stanowi jedną z najbardziej odczuwalnych zmian regulacyjnych dla branży TSL oraz branży odzieżowej. Przy czym jego znaczenie nie sprowadza się wyłącznie do kolejnego obowiązku administracyjnego. W praktyce prowadzi do istotnej zmiany sposobu organizacji obrotu określonymi kategoriami towarów oraz sposobu zarządzania transportem odzieży i obuwia.
Od 17 marca 2026 roku system monitorowania przewozu towarów obejmuje odzież i obuwie. Oznacza to istotną zmianę dla całego łańcucha dostaw – od importerów po przewoźników.
System Elektronicznego Nadzoru Transportu, czyli tzw. system SENT, funkcjonuje w oparciu o ustawę z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Stanowi ona podstawowy akt prawny regulujący obowiązki uczestników przewozu. Już w przepisach ogólnych ustawodawca wskazuje, że celem regulacji jest zapewnienie kontroli nad obrotem towarami wrażliwymi, a zgodnie z art. 5 ustawy „przewóz towarów podlega zgłoszeniu do rejestru zgłoszeń”, co w praktyce oznacza obowiązek aktywnego raportowania przewozów w systemie SENT.
Dotychczas system obejmował głównie paliwa, alkohol oraz wybrane odpady. Natomiast od marca 2026 roku jego zakres rozszerzono o kolejne grupy towarów, w tym odzież i obuwie. Wprowadza to nowe obowiązki nie tylko dla przewoźników, lecz także dla podmiotów handlowych.
Kluczowe znaczenie dla przedsiębiorców ma fakt, że obowiązki SENT 2026 wynikające z ustawy o monitorowaniu przewozu towarów dotyczą całego łańcucha dostaw. Czyli zarówno podmiotu wysyłającego, przewoźnika, jak i odbiorcy, co oznacza konieczność wdrożenia spójnych procedur compliance transportowego.
Najważniejsze zmiany SENT 2026 obejmują w szczególności:
- objęcie systemem SENT przewozu odzieży i dodatków odzieżowych z działów 61 i 62 CN
- włączenie do systemu odzieży używanej (CN 6309) oraz obuwia (dział 64 CN)
- uzależnienie obowiązku zgłoszenia od progów ilościowych i wagowych
- rozszerzenie odpowiedzialności na wszystkie podmioty uczestniczące w przewozie
- utrzymanie wysokich sankcji za brak zgłoszenia lub błędy w systemie SENT.
W praktyce oznacza to, że transport odzieży oraz obrót tymi towarami przestają być neutralne regulacyjnie. Zaczynają podlegać ścisłemu monitoringowi, co wpisuje się w szerszy trend uszczelniania systemu podatkowego oraz zwiększania kontroli nad obrotem gospodarczym.
Rozszerzenie systemu SENT nie jest przypadkowe, lecz wynika z obserwacji organów skarbowych dotyczących ryzyk w obrocie towarami o dużym wolumenie, w szczególności w kontekście importu oraz dalszej dystrybucji. Oznacza to, że branża odzieżowa została uznana za sektor wymagający zwiększonego nadzoru.
Z punktu widzenia praktyki szczególnie istotne jest to, że obowiązki przewoźnika w systemie SENT powiązano z obowiązkami innych uczestników procesu. Oznacza to, że brak prawidłowego zgłoszenia może wynikać nie tylko z błędu przewoźnika, lecz także z nieprawidłowych danych przekazanych przez zleceniodawcę transportu.
W kontekście ryzyk nie sposób pominąć sankcji przewidzianych w ustawie o monitorowaniu przewozu. Mają one charakter dotkliwy i w założeniu prewencyjny, ponieważ ich wysokość może sięgać:
- do 46% wartości brutto przewożonego towaru
- minimum 20 000 zł w przypadku naruszenia
- dodatkowych konsekwencji w postaci zatrzymania transportu
Tak skonstruowany system kar powoduje, że SENT 2026 należy traktować nie jako formalność, lecz jako realny element zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie.
Nie bez znaczenia pozostają również wyłączenia oraz wyjątki przewidziane w przepisach wykonawczych do ustawy, które mogą mieć zastosowanie w określonych przypadkach, jednak ich interpretacja w praktyce może budzić wątpliwości, co oznacza konieczność każdorazowej analizy konkretnego stanu faktycznego.
Z perspektywy operacyjnej wdrożenie obowiązków SENT oznacza konieczność:
- weryfikacji klasyfikacji towarów według CN
- analizy progów ilościowych i wagowych dla każdej przesyłki
- wdrożenia procedur zgłoszeniowych w systemie PUESC
- zapewnienia spójności danych pomiędzy dokumentacją a zgłoszeniem SENT
- przeszkolenia pracowników odpowiedzialnych za transport i logistykę
W praktyce wiele firm dopiero teraz dostrzega, że compliance transportowy w zakresie SENT wymaga podejścia systemowego, obejmującego zarówno procesy, jak i ludzi oraz narzędzia informatyczne.
Rozszerzenie systemu SENT na odzież i obuwie należy zatem traktować jako element szerszego trendu regulacyjnego, który w przyszłości może objąć kolejne branże. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni przygotować swoje organizacje na dalsze zmiany oraz zwiększające się obowiązki raportowe. Z doświadczenia wynika, że największe problemy pojawiają się nie na poziomie przepisów, lecz ich praktycznego stosowania. Zwłaszcza tam, gdzie łańcuch dostaw jest rozproszony, a odpowiedzialność za obowiązki SENT nie została jednoznacznie określona.
Dlatego już na etapie wdrażania zmian warto uporządkować kwestie odpowiedzialności, przepływu informacji oraz procedur. To w praktyce pozwala ograniczyć ryzyko kar SENT oraz zakłóceń w realizacji transportów. W tym kontekście zasadne jest wsparcie prawne dostosowane do specyfiki działalności. Prawidłowa implementacja obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania przewozu towarów w branży TSL oraz branży odzieżowej wymaga nie tylko znajomości przepisów, lecz także ich przełożenia na realne procesy operacyjne.
